Plenaire keynote (14.05-14.30)
De gemeenschapseconomie – waarom, wat en hoe?
Door Irene van Staveren, hoogleraar pluriforme ontwikkelingseconomie, Erasmus Universiteit Rotterdam
Adam Smith zag de gemeenschap al als een derde domein naast markt en overheid. Waar de markt draait om keuzevrijheid en de overheid om rechtvaardigheid en regels, staat in de gemeenschap zorg en samenwerking centraal. Volgens Smith zijn alle drie nodig voor een gezonde economie. In haar keynote laat Irene van Staveren met voorbeelden als energiecoöperaties en steward-owned bedrijven zien hoe de gemeenschapseconomie werkt: hoe samenwerking delen van de markt vervangt en waarom dat gebeurt. Ze bespreekt ook hoe efficiëntie daarin vorm krijgt en wat een grotere rol van de gemeenschap betekent voor de veerkracht van de hele economie.
Workshopronde 1 (14.35-15.20)
1. Inclusieve economie ((vmbo), havo en vwo – economie en bedrijfseconomie)
Babette Anhalt, directeur stichting Day for Change en projectleider Economieles.nu
Jongeren kritisch leren nadenken over hun rol in de economie – als consument, werknemer en producent – helpt hen de wereld beter te begrijpen. In deze workshop ontdek je wat inclusiviteit in de economie betekent en hoe economische keuzes ongelijkheid kunnen verminderen. Met praktisch lesmateriaal en direct toepasbare opdrachten ga je aan de slag met thema’s als gelijke kansen op werk, verdeling van welvaart en de invloed van sociale waarden op economische processen.
2. Actualisatie examenprogramma’s economie (vmbo, havo en vwo – economie en bedrijfseconomie)
Michiel Bart, curriculumontwikkelaar economie bij SLO
In deze workshop krijg je een kijkje achter de schermen bij de vernieuwing van de examenprogramma’s economie en bedrijfseconomie. We laten zien hoe de vakvernieuwingscommissie uitdagingen aanpakt en het onderwijsveld actief betrekt. Vervolgens denk je zelf mee over essentiële vragen: wat maakt het vak betekenisvol voor leerlingen, wat is de kern, en hoe blijven contexten relevant en inspirerend? Samen verkennen we de toekomst van het vak op vmbo, havo en vwo.
3. Value Bingo – wat betekent waarde echt? (havo/vwo)
Bruno Delepierre, docent Duurzaam Ondernemen bij de Hogeschool West-Vlaanderen en oprichter van Happonomy (R&D-centrum regeneratieve economie)
Wat is waarde eigenlijk – en waarom hebben we geld nodig? In deze interactieve workshop ontdek je het door het spel ‘Value Bingo’ te spelen. Je ervaart hoe mensen waarde toekennen aan producten, diensten en keuzes. Het spel nodigt uit tot reflectie en gesprek over de rol van geld, waarden en economische beslissingen, en biedt aanknopingspunten om deze thema’s in je eigen lessen te gebruiken.
Workshopronde 2 (15.25-16.40)
1. Gemeenschapseconomie en de commons in praktijk (havo/vwo – economie en bedrijfseconomie)
Florine Zegers en Vera Breugem van Commons Network en Jennifer Brandsberg van Regenerative Economics
In deze workshop maak je kennis met de praktijk van de gemeenschapseconomie en de commons. Aan de hand van inspirerende voorbeelden uit binnen- en buitenland ontdek je hoe deze initiatieven bijdragen aan een meer democratische, sociale en lokaal verankerde economie. Samen vertalen we deze inzichten naar de klas: hoe kun je de commons concreet inzetten in je economieles?
Let op: het lesmateriaal (en een deel van de sessie) is in het Engels.
2. Financiële educatie in de gemeenschapseconomie (vmbo, havo en vwo – economie en bedrijfseconomie)
Evelien Hoekman, BeleggerUitlegger en De Vrolijke Economen
Hoe maak je de gemeenschapseconomie tastbaar in jouw lessen? In deze workshop ontdek je hoe financiële educatie leerlingen helpt kritisch te kijken naar geld, macht en eigendom – en naar alternatieven zoals duurzaam beleggen en collectieve waardecreatie. Je leert inspirerende werkvormen kennen die financiële geletterdheid koppelen aan gemeenschapseconomie, direct toepasbaar in de klas, van vmbo tot vwo. Verrijk je lessen met nieuwe invalshoeken een maatschappelijke diepgang!
3. Geld en duurzaam gedrag (havo/vwo – economie)
Timo Boland, oprichter Kloofdichters en Bruno Delepierre, docent Duurzaam Ondernemen bij de Hogeschool West-Vlaanderen en oprichter van Happonomy
In deze workshop ontdek je hoe geldsystemen onze samenleving vormen en hoe kennis hierover leerlingen helpt kritisch te denken over een rechtvaardige en duurzame toekomst. We onderzoeken samen hoe geld wordt gecreëerd en verdeeld, en welke invloed dat heeft op mensen en economie. Met het Pension Plan-spel van Happonomy ervaren deelnemers zelf ons huidige geldsysteem en leren ze hoe ze dit spel in de klas kunnen inzetten om alternatieve systemen te verkennen.
